TOPLUMUN DEĞİŞİMİ

Köşe yazarımız İbrahim Sanalp makalesinde;

Ulus devlet, kapitalist toplum özelliğidir. Ulus devlet: eşitliği, özgürlüğü, adaleti getirdi. Ekonomi, Milli Pazar oldu. Milli Pazar’da dışarıdan gelen mallara gümrük ödenir. Milli Pazar’da üretilen mal için üretim, tüketim, gelir vergileri ödenir. Kâr etmek ve kazancın vergisini ödemek bir kuraldır. Vergisi ödenmiş kazanç meşru gelir olur.

Kapitalist toplumda, her şey kayıt altına alınır. Nüfus, kayıt altına alınır. Soyadı, nüfusun kayıt altına alınmasının bir özelliği olur. Ekonomi kayıt altına alınır. Alım satımlar belge ile yapılır.

Kapitalist toplumda dil ve toprak bütünlüğü kabul edilir. Devletin kayıtları için bir dil kabul edilir. Devlet dili, okullarda öğretilir ve eğitim dili olur. Ana dil ve üçüncü bir dil öğrenmek isteyenlere, gerekli ortam hazırlanır. Toprak ve dil bütünlüğü, makro milliyetçilik olur.

Devlet örgütlenmesi, merkezi yönetim ve yerel yönetim olarak ayrılır. Merkezi yönetim ve yerel yönetimler, birbirini tamamlar. Merkezi meclis ve yerel meclisler vardır. Merkezi meclis hem merkezi yönetim hem yerel yönetimler için kanun ve yönetmelik hazırlar. Merkezi yönetim ve yerel yönetimler, kanunlara ve yönetmeliklere göre çalışır. Kanunlar ve yönetmelikler anayasaya uygun olur.

Ulus devletlerin kurulması ile Rönesans ve Reform hareketleri hızlandı. Rönesans, dünya bilgisinde yeni bilgiler üretilmesidir. Reform, dinde yenilik yapılmasıdır. Eşitlik üzerinden dinde reform yapılmıştır. Bütün kullar Allah katında eşit olur, kuralı örnek olur. Bütün dinler ve mezhepler eşittir, kuralı: reform olur.

İlk önce çok tanrılı dinler vardı. Sonra tek Tanrılı dinler ortaya çıktı. Tek Tanrılı dinlerin etkisi: merkezden yerele doğru azalır. Yerelde, çok tanrılı yerel dinlerin etkisinde: Tek Tanrılı dinlerin mezhepleri oluşur. Nusayrilik, Alevilik, Bektaşilik: Müslümanlığın mezhepleri olur. Süryanilik, Hıristiyanlığın mezhebi olur.

Kapitalist toplumda, dini bilgi ve dünya bilgisi bütünlüğü esas alınır. İnanmak ve sorgulamak bütünlüğü esas alınır. Emek ve sermaye bütünlüğü esas alınır.

Bütün dillerdeki eserler, başka değişik dillere tercüme edildi. Matbaanın icadı ile çok sayıda eser basılıp okuyuculara sunuldu. Bilgiler kitlelere ulaştı.

Temsilde, devletlerarası eşitlik vardır. Devletleri temsil eden temsilciler, eşit kabul edilir. Yuvarlak masa, eşitlik sembolü olur. Yuvarlak masada oturanlar, eşit kabul edilir.

Ordu, Jandarma, polis, bekçi: toplumun silahlı gücünü oluşturur. Sivil toplum kurumları, toplumun silahsız gücünü oluşturur. Silahlı güç ve silahsız güç, bir bütün olur.

Osmanlıca, Türkçe, Arapça, Farsça kelime ve kurallara sahip bir dildir. Farsça alfabe alınarak otuz iki harfli elifba kabul edildi. Türkçede sekiz sesli harf vardır. Elifbada üç sesli harf vardır. Osmanlıca ile Türkçe okumak yazmak zordur. 1856 Islahat Fermanı ile dilde sadeleşme çalışmaları yapıldı. Alfabenin değişmesi ile ilgili çalışmalar yapıldı. Yabancı dilde eğitim veren okullara, gücü olanlar çocuklarını gönderdiler. Bir yabancı dil ile okuma yazma imkânını çocuklarına sağladılar. Balkan Savaşı ve Birinci Dünya Savaşı sonrası, dil ve alfabe çalışmaları yapıldı. Türkçedeki yabancı dil kuralları bırakıldı. Kullanılan yabancı dillerin kelimeleri, Türkçe kabul edildi. Latin alfabesine dayalı Türkçe alfabe kabul edildi. Türkçe kendi dil krallarına göre gelişti. Yabancı dillerde türetilen yeni kelimelere karşılık, Türkçe yeni kelimeler türetildi.