İbrahim Sanalp yazdı; EDEBİYAT

Köşe yazarımız İbrahim Sanalp makalesinde;

Nehir türü söyleşilerde, yazarlar, edebiyatı anlatır. Edebiyat, toplumsal belleği, canlı tutar. Edebiyat, unutturmaz. Edebiyatın kaynağı, insan ve yaşamdır. Edebiyatın işlevi, duygu ve düşünceyi işleyip biçimlemektir. Yazarlar, insani olguları anlatırlar. Yazarlar, yerel ve evrensel eserler yaratırlar. Eserler, yerelden evrensele doğru oluşturulur.

Hikâyeler, bireyselden toplumsala, iç dünyadan dış dünyalara doğru genişler. Hikâyelerde, ortak bir insanlık belleği oluşturulur. Sanat, insanın sığınağı olur. Edebiyat, hayatı kavrama, sorgulama ve değiştirme gücüne sahiptir. Dikkati toplamak: şimdiki zamanın, şu anın merkezine kurulmak olur.

Toplumda ortak değerlerde birleşip, ayrımcılığı ve yoksulluğu yenmek gerekir. Kültürel farklılıkların barış içinde yaşanması gerekir. Bireysel hakların karşılıklı içselleştirilmesi gerekir.

Her kültür, bir dil içinde doğar. Dil, kültürün temel öğesidir. Dil çeşitliliği, evrensel olur. Edebiyat ve sanat, düşünce alışverişi yoluyla, sınırları kaldırmada etkili olur. Demokrasi, barış ortamında yaşanır. Evrensel, her yerde herkes için geçerli olan kurala denir. Kültür, insanın ürettiği her şeydir. Bir tane dünya kültürü vardır. Dünya kültürünün parçası kültürler vardır.

Bir hayatı romana taşımak için, o hayatın gerçeğinden daha fazlasına ihtiyaç vardır. Roman kahramanı, sezgiyle, ayrıntılarla, hayal zenginliği ile yeniden dünyaya getirilip yaşatılır.

Edebiyat, günlüklere, gündelik yaşam olarak yazılır. Gerçekçi yazarlar, şiir, hikâye ve romanlarda, eşitsizlikleri yazarlar. İnsanları ve toplumu, özgün bir dille yazarlar. Yaşamdaki mutluluk, üzüntü, ayrılık, kavuşma anlatılır.

Klasikten günceline, çok satandan az okunana, kitaplar var. Kitaplar, heyecanları, kaygıları, umutları anlatır.

Yazarlar anılarında, geçmişten geleceğe, romanlardan sevdalara, şiirlerden mevsim dönümlerine, dost sofralarından yalnızlıklarına kadar bahsederler.

Yaşam bilgisi, düşünmeyi ve sorgulamayı öğrenerek genişler. Duygu dünyası ise sanat eğitimiyle genişler. Dini bilgi, inanarak öğrenilir. Dünya bilgisi, sorgulanarak öğrenilir. İnanmak ve sorgulamak, bir bütün olur.

Aşkı ve sevmeyi öğrenerek: vatanımızı ve milletimizi severiz. Varlık ve yokluk, bolluk ve yoksulluk bir bütün olur. Varlık ve bolluk paylaşılıp, yokluk ve yoksulluğa çare aranır. İnsanın zorunlu ihtiyaçlarının sağlanmasında, uzlaşmak gerekir.

Sanat, edebiyat yanında, günceli anlatan yazılar yazılır. Toplumun bütününü dikkate alan çözümler anlatılır. Toplumda, kurallara göre örgütlenme özgürlüğü olur. Kültürel etkinlikler, kurallara göre serbest olur. Düşünceyi, sözle, yazıyla, kitapla açıklamak serbest olur. Yeni arayışlar, kavrayışlar ortaya çıkar. Dün, bugün, yarın bir bütün olur. Geleceği yaratmak, geçmiş ve bugünü bilmekle olur. Her şeyi yazıp, okuyup anlamak gerekir.

Okumak, bilgi öğrenmek yanında, sözcüklerin zihnimizde yarattığı imge ve çağrışımlar bakımından önemlidir. Okurken benzerlikler kurar, duygulara kapılır, yeni düşünceler üretiriz.

Dünyada her şey kitap olmalı… Tüm insani deneyimler yazılmalı ve paylaşılmalı… Kadın ve erkek, birlikte ve bir bütünün parçası olarak anlatılmalı… Bilginin bütün türleriyle anlatım yapılmalı… Her bilgi türü, dünyaya bir bakış açısı olur. Farklı bakış açısı, farklı bilgiler verir. Aynı bilgi türü ile tartışma yapılır.