Eline, Diline, Beline Sahip Ol Aleviliğin Asırlardır Yol Gösteren Üç Büyük İlkesi
Sevgi Yıldız – Gazeteci Yazar
İnsanlık tarihi boyunca toplumları ayakta tutan en büyük güç, ne zenginlik ne de iktidar olmuştur. Gerçek güç; ahlakta, vicdanda ve insanın kendini terbiye edebilme iradesinde saklıdır. İşte Alevi-Bektaşi öğretisinin yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktardığı “Eline, Diline, Beline sahip ol” ilkesi de bu anlayışın en özlü ifadelerinden biridir.
Alevilik yalnızca bir inanç sistemi değil; insan sevgisini, adaleti, eşitliği, paylaşmayı ve hoşgörüyü merkeze alan kadim bir yaşam öğretisidir. Bu öğretinin temelinde ise insanın önce kendisini eğitmesi, nefsini dengelemesi ve çevresine karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmesi yer alır.
Üç kısa cümle gibi görünen bu öğüt, aslında bir ömrün nasıl yaşanması gerektiğini anlatan derin bir hayat rehberidir.
Eline Sahip Ol…
El; emeğin, üretmenin, alın terinin ve paylaşmanın simgesidir.
Eline sahip olmak; kimsenin hakkına el uzatmamak, haksız kazançtan uzak durmak, adaleti gözetmek ve iyiliği çoğaltmak demektir. Aynı zamanda güçlünün değil haklının yanında durabilmek, ihtiyaç sahibine el uzatabilmek ve emekle kazanılan lokmanın kıymetini bilmektir.
İnsan eliyle ya umut inşa eder ya da acı bırakır. Yaraları da eller sarar, yaraları da eller açar. Bu yüzden insanın eli, vicdanının aynasıdır.
Diline Sahip Ol…
Söz, insanın karakterini yansıtan en güçlü aynalardan biridir.
Bir cümle umut olabilir, bir cümle ise ömür boyu unutulmayacak bir yara açabilir. Yalan söylememek, iftira atmamak, dedikodudan uzak durmak, kırıcı değil yapıcı bir dil kullanmak; Alevi öğretisinin vazgeçilmez ilkeleri arasında yer alır.
Konuşmadan önce düşünmek, öfke anında susabilmek ve hakikati incitmeden dile getirebilmek büyük bir erdemdir.
Çünkü söz ağızdan çıktıktan sonra geri dönmez. Güzel söz gönüller arasında köprü kurarken, kötü söz güveni yıkar, dostlukları zedeler ve kalplerde derin izler bırakır.
Beline Sahip Ol…
Bu ilke, insanın nefsine hâkim olmasını, iffetine, sadakatine ve ahlaki duruşuna sahip çıkmasını ifade eder.
Aile kurumuna saygı, eşler arasındaki güven, toplumsal değerlere bağlılık ve sorumluluk bilinci bu anlayışın temelini oluşturur.
İnsan yalnızca başarılarıyla değil; karakteri, dürüstlüğü ve hayatı boyunca sergilediği ahlaki duruşuyla da örnek olur.
Gerçek olgunluk, insanın kimsenin görmediği yerde de doğru olanı yapabilmesidir.
Bugünün Dünyasının En Büyük İhtiyacı
Yaşadığımız çağda teknoloji baş döndürücü bir hızla gelişiyor. İletişim kolaylaşıyor, bilgiye erişim artıyor; ancak bütün bu ilerlemeye rağmen insanlığın en çok ihtiyaç duyduğu değerlerin başında hâlâ vicdan geliyor.
Daha yüksek binalar inşa ediyoruz ama bazen gönüllerimizi ihmal ediyoruz.
Daha hızlı yaşıyoruz ama birbirimizi dinlemeye daha az zaman ayırıyoruz.
Daha çok kazanıyoruz belki ama paylaşmayı aynı ölçüde çoğaltamıyoruz.
Oysa daha adil bir dünya; daha fazla teknolojiyle değil, daha güçlü ahlakla mümkündür.
Evrensel Bir İnsanlık Çağrısı
“Eline, Diline, Beline sahip ol” sözü yalnızca Alevi toplumunun değil, bütün insanlığın ortak değeri olabilecek kadar evrensel bir mesaj taşımaktadır.
İnancı, dili, kültürü ya da yaşam biçimi ne olursa olsun, iyi insan olmanın yolu önce kendini denetleyebilmekten geçer.
Eğer insanlar gerçekten ellerine, dillerine ve nefislerine sahip olabilselerdi;
Savaşların yerini barış alırdı.
Kin yerine sevgi hâkim olurdu.
Komşular birbirine güven duyardı.
Kadınlar şiddete maruz kalmazdı.
Çocuklar korkmadan büyürdü.
Yaşlılar yalnız bırakılmazdı.
Toplumlar ayrışmak yerine birbirini anlamaya çalışırdı.
Belki de bütün büyük değişimler, insanın önce kendisinden başlamasıyla mümkün olurdu.
İnsan Olmanın En Büyük Makam Olduğunu Unutmayalım
Bugün her zamankinden daha fazla sevgiye, hoşgörüye ve birbirimizi anlamaya ihtiyacımız var.
Farklılıklarımızı ayrışmanın değil, zenginliğimizin bir parçası olarak görebildiğimiz ölçüde daha huzurlu bir toplum inşa edebiliriz.
Yüzyıllardır Anadolu’nun irfan geleneğinde yankılanan bu öğüt, bugün de aynı canlılığını ve değerini koruyor.
Çünkü insan olmanın en büyük makam olduğunu hatırlatan her söz, geleceğe bırakılmış en kıymetli mirastır.
Yunus Emre’nin asırlardır gönüllere dokunan dizelerinde söylediği gibi:
“Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım;
Sevelim sevilelim, dünya kimseye kalmaz.”
Belki de daha adil, daha huzurlu ve daha yaşanabilir bir dünyanın anahtarı, yüzyıllardır dillerden düşmeyen bu üç cümlede saklıdır:
Eline sahip ol…
Diline sahip ol…
Beline sahip ol…