BİLGİ BÜTÜNLÜĞÜ
Dini bilgi ve dünya bilgisi, bir bütün olur, bütünün parçası olur. Bütünün parçaları eşit olur. Dini bilgi ve dünya bilgisi, eşit olur.
Dini bilgide, Allah rızası için düşünülür ve hareket edilir. Dünya bilgisinde, zorunluluk ve karşılaşma kuralına göre düşünülür ve hareket edilir. Dini bilgiye göre, Allah rızası için giyinilir. Dünya bilgisine göre, zorunluluk gereği oluşan ihtiyaca göre, giyinilir. Dini bilgi ve dünya bilgisi, birbirini tamamlar. Dini bilgi, inanarak öğrenilir. Dünya bilgisi, sorgulanarak öğrenilir.
Dini bilgiye göre giyinmek, ibadet kurallarına göre olur. İbadet bittikten sonra, dünya bilgisine göre, zorunluluk ve ihtiyaca göre giyinilir. Şartlar uygun olursa, baş açık olabilir.
İbadet ve iş, bir bütün olur, bütünün parçası olur. Bütünün parçaları, eşit olur. İbadet ve iş, eşit olur. İş yaparken, işin şartlarına göre giyinilir. İbadet için, ibadet kurallarına göre giyinilir. İş ve ibadet, birbirini tamamlar. İbadet için işe ara verilmez. İbadet, iş sonuna bırakılır.
Bilgi, tümevarım, tümdengelim, “tez, antitez: sentez” yöntemleriyle üretilir. Tümevarım, parçadan bütüne gitmektir. Tümdengelim, bütünden parçaya gitmektir. Okuma yazma, tümevarım ve tümdengelim yöntemlerine göre, öğrenilir. Cümle bütün, kelime, hece, harf cümlenin parçası olur. Tümdengelim yöntemine göre, cümleden, kelimeye, heceye, harfe doğru gidilir. Tümevarım yöntemine göre, harften heceye, kelimeye, cümleye doğru gidilir.
Bilginin bütünü tez kabul edilir. Teze karşı, antitez hazırlanır. Tez ve antitez bütünlüğü: sentez olur. Sentez bütün, tez ve antitez parça olur. Tez, antitez: sentez yöntemiyle bilgi üretmeye, Hegel mantığı denir. Her şeyin zıttı ile var olduğu kabul edilir. İki zıt kavram, bir bütün olur. Bütünün adına sentez denir.
Aristo mantığına göre, bir şey ya vardır ya yoktur. Bir şey hem var hem yok olamaz. Dini bilgi, Aristo mantığını kabul eder. Dünya bilgisi, Aristo mantığını ve Hegel mantığını kabul eder.
Dini bilgi, skolastik düşünceye göre değerlendirme yapar. Dini bilgi, sınırları belli bir metin haline getirilir. Dini bilgi, dini metinlerin sayfaları arasından, ayetlerin çizdiği çerçeve içinden dünyaya bakar. Kıyas yapılır. Ayet, hadis, sünnet esas alınıp bu çerçeve içinden dünyaya bakılıp karar verilir. Dünya bilgisine göre dünyaya, doğrudan bakılır. Araştırma yapılıp bilgi oluşturulur.
Her bilgi türü, dünyaya bir bakış açısı olur. Dini bilgi, dünyaya bir bakış açısı olur. Dünya bilgisi, dünyaya bir bakış açısı olur.
Bilgi felsefesi, bilgiyi altı bilgi türüne ayırır. Gündelik bilgi, teknik bilgi, dini bilgi, sanat bilgisi, bilimsel bilgi, felsefe bilgisi: birer bilgi türü olur. Bilgi türleri, bir bütün olur. Bütünün parçası olur. Bütünün parçaları, eşit olur. Altı bilgi türü, eşit olur. Her bilgi türü, kendi kurallarını oluşturup gelişir.
Bütünün parçasını alıp yüceltmek, slogan olur. Slogan, toplumu kutuplaştırır. Bilginin bütününü öğrenerek kalkınacağız, demek gerekir. Toplumda uzlaşarak alınan kararlar, milli irade olur. Azınlık-çoğunluk ayrımına göre alınan karar, çoğunluk kararı olur. Toplumda üçte iki ya da beşte üç çoğunluğa göre, alınan kararlar: nitelikli karar kabul edilir. Nitelikli karar, uzlaşmaya yakın olmayı sağlar. Nitelikli karar ve uzlaşılarak alınan karar uygulanır. Nitelikli karar ve uzlaşılarak karar alınamazsa, sorunun çözümü ertelenir.
Sebze ve meyve kelimeleri, bütün kavramına örnek olur. Domates ve biber, bir bütün olur. Bütünün adına, sebze denir. Elma ve armut, bir bütün olur. Bütünün adına, meyve denir. Sebze ve meyve kelimelerinin doğada karşılığı yoktur. Bu iki kelime, zihin yoluyla oluşturulur. (İbrahim Sanalp)

