BİLGİ BÜTÜNLÜĞÜ

    24.09.2025

    Köşe yazarımız İbrahim Sanalp makalesinde;

    Bilgi bütündür. Bilginin parçaları vardır. Bilgi türleri-parçaları eşittir. Bilgi, bir konuda öğrenilen şeylerdir. İnsanın varlıkla iletişim anından itibaren, insanda oluşan kanaat bilgi olur.

    Bilgi felsefesi, bilgiyi altı bilgi türüne ayırır. Her bilgi türü, dünyaya bir bakış açısı olur. Her bilgi türü, kendi kurallarını oluşturup gelişir. Gündelik bilgi, teknik bilgi, dini bilgi, sanat bilgisi, bilimsel bilgi, felsefe bilgisi: bilgi türleri olur.

    Dindarlar-laikler ve Müslümanlar-laikler ayrımı, bilgi bütünlüğüne uymaz. Dindarlık ve Müslümanlık, laikliğin parçasıdır. Dindarlık ve Müslümanlık, din işleri bilgisinin içindedir. Laiklik, din işleri bilgisi ve devlet işleri bilgisi olarak, bilginin ikiye ayrılmasıdır.

    Dini bilgi ve bilim bilgisi bir bütündür. Bütünün parçasıdır. İki zıt bilgi türü, bir bütün olur. Bilgi bütünlüğü içinde kalkınma olur, demek gerekir. Dini bilgi inanarak öğrenilir. Bilim bilgisi, sorgulanarak öğrenilir.

    Toplum, iki ayrı örgütlenme yapar. Toplum, birbirinden ayrı din ve devlet örgütlenmesi yapar. Bu iki ayrı örgütlenmeye, laiklik denir. Din örgütlenmesinde, dini tören yapılır. Dini törende, dua okunur. Devlet örgütlenmesinde, devlet töreni yapılır. Devlet töreninde, saygı duruşu yapılır. Milli marş okunur.

    Falih Rıfkı Atay, Çankaya isimli eserinde, nas konusunda bilgi verir. Nas, dini bilgi demek olduğu gibi, bir dini kuralın uygulamasının durdurulmasıdır.

    Dini bilgi üç bölümden oluşur. Birinci bölüm, ibadet kurallarıdır. İkinci bölüm, muamelat kurallarıdır. Üçüncü bölüm, ceza kurallarıdır. Birinci bölüm olan ibadet kuralları serbesttir. İkinci bölüm muamelat kuralları ve ceza kuralları nas edilmiştir. Bu kuralların uygulaması durdurulmuştur. Muamelat ve ceza kurallarına şeriat denir. Şeriat kuralları nas edilmiştir. Uygulaması durdurulmuştur.

    Günümüzde, şeriat kuralları yerine, toplumdaki ihtiyacı karşılamak için devlet işleri bilgisiyle muamelat ve ceza kuralları oluşturulur. Devlet işleri bilgisiyle çıkarılan kanunlarda, iyi meşru olur, kötü gayrimeşru olur. Kanunlar, değişen bilgi olur. Değişmeyen bilgi ve değişen bilgi, bir bütün olur.

    Din işleri bilgisinde, ibadet kurallarına göre, iyi sevap olur. Kötü günah olur. Laiklik, iki ayrı bilgi türünün bakış açılarıyla dünyaya bakmaktır. Din işleri bilgisi, inanarak öğrenilir. Devlet işleri bilgisi, sorgulanarak öğrenilir.

    Din işleri bilgisi, kaderciliği telkin eder. Kaderciliğe göre, her şeyden Allah sorumlu olur. Devlet işleri bilgisi, dünya şartlarına göre hareket etmeyi telkin eder. Şartlar tamam olunca, olay gerçekleşir, denir. Her şeyden, içinde yaşanılan dünya şartları sorumlu olur.

    Din işleri bilgisi, kalıplaşmış-değişmez bilgidir. Devlet işleri bilgisi, değişen bilgidir. Devlet işleri bilgisi, ok işareti yönünde artar.

    Din işleri bilgisindeki değişmezlik ve devlet işleri bilgisindeki değişkenlik bir bütün olur. Toplumdaki şartlara göre, devlet işleri bilgisiyle değişen kurallar oluşturulur. Bilgiyi ikiye ayırıp yaşayan toplumlar, gelişmiş toplum kabul edilir.

    Dini bilgideki mucizeler ile dünya bilgisindeki günlük ve mevsimlik değişiklikler, birbirinden ayrılır.

    İbrahim Sanalp

    YORUMLAR

    Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.