BASIN
Köşe yazarımız İbrahim Sanalp makalesinde;
Basın, yasama, yürütme, yargı yanında, dördüncü bir güç olur. Gazeteciler, toplum adına toplumu denetleyen olurlar. Karmaşık toplum yapısı içinde, birbiriyle iletişim kurmakta güçlük çeken kesimler arasında bağlantıyı, gazeteciler sağlar.
Gazetecilik mesleği, “hak, hukuk, yükümlülük, özgürlük, sorumluluk gibi” birçok kavramı içinde barındırır. Gazetecilikte, “okuyucu kendini ilgilendireni okur” ilkesi günümüzde geçerli olur. Bu durum, insanların farklı ilgilerinin olmasıdır.
Gazetecilikte, “sadelik, açıklık, kesinlik, doğruluk” geçerli olur. Haber, üçüncü şahıs olarak kaleme alınır. Üçüncü şahıs, olayı: olayın dışından anlatır.
Gazetecilikte, mesleğin getirdiği bir sorumluluk olur. Gazeteciler, fikir işçisi olarak önce kendi vicdanlarına, sonra da okuyucularına karşı sorumlu olurlar.
Gazeteciliğin temeli, bilgi alma ve bilgi verme işlemidir. Bilgi, şekillenmiş bir fikri ifade eder. İnsanlar arası ilişkilerin temeli, iletişim olur. Kişi, kendi ilgi ve beğenisine göre, izleyeceği mesajı seçer. Bilginin paylaşılması, toplumsallaşma yoluyla olur. İnsanlar, toplumsallaşma yoluyla belirli rolleri, değerleri, tutum ve davranışları öğrenirler.
İnsanın öğrenmesi, birbirine yakın oluşan olaylar arasındaki ilişkilere ait bilgilerin, bellekte depolanmasıdır. İnsan, ödüllendirme ve cezalandırma yöntemiyle öğrenmesinin yanında, yaşıt kümeleri, arkadaş kümeleri, kitle iletişim araçlarıyla öğrenir. Aile ve okulda, etkili öğretim yapılır.
Okuryazar olanlar, yazılı metinlerden yararlanırlar. Geçinmek için insanın para kazanması: çok zamanını alır. İletişim özgürlüğü, çalışma zamanının dışında, iletişim araçları kullanılarak elde edilir. İletişim araçlarına, iletişim örgütlenmesi ile ulaşılır.
Yazılı, sözlü, görüntülü basın: bütün toplumsal kurumlar gibi, tarih içinde biçimlenmiştir. Haber kavramında, iki etken öne çıkar. Kullanılan iletişim teknolojisi ve toplumsal yapı.
Haberler, kurgusal metinlerdir. Bir amaca göre sıralanırlar. İnsanların hayal gücüne hitap ederler. İnsan, hayal gücüyle umutlanır. Haberin bir söylemi vardır. Gerçek kalıcı, haber uçucudur. Haber, umuttur. Haber, bir fikre, soruna, olaya dayanır. Haber, şimdidir.
Dünyada var olan her şeyin bir tarihi ve hikâyesi vardır. İnsan emeği, fikir ve olguları haber haline dönüştürür. Olgu, sebep ve sonuç belirtir.
Fikir gazeteleri, insanları düşünmeye yöneltir. Önemli toplumsal olaylar, toplumun gündemine getirilir. Toplumu bilinçlendirme görevi yapılır. Gazetelerin görevi, güncel olan yaşantıyı vermektir. Haber ile yorum, birbirinden ayrılır.
Toplumsal kurumlar, geçmişte üretilenler üzerinde kurulur. Kurum oluşturmak, kalıcı olmaktır. Kurum oluşturmak, devamlılık sağlar.
Haber, bir metadır. Haber, bir değerdir. Kültürün metalaşması, toplumsal değişime zemin hazırlar. Reklamlar, kültürün metalaşması olur. Kültür, insanın ürettiği her şeydir. Bir tane dünya kültürü vardır. Kültürün yükselen eğrisi üstünde, her toplum yerini alır.
Haber yapmak, yirmi dört saatlik zaman dilimi ile sınırlıdır. Zamanlamaya önem verilir. Zaman, nakittir, denir. Zaman, su gibi, akıp gider. Zaman, anların birbirine eklenmesi olur.