“Bu yapılanmanın arkasında kim var?”

Artvinli hemşehrilerin farklı dönemlerde bir araya gelerek oluşturduğu sivil toplum yapılanmaları etrafında yaşanan tartışmalar giderek büyüyor.

Bir tarafta, farklı siyasi görüşlere sahip Artvinlilerin aynı çatı altında buluşmasını amaçladığı ifade edilen mevcut sivil toplum yapılanmaları bulunuyor. Diğer tarafta ise bu yapılara alternatif oluşumların ortaya çıkarıldığı ve bazı siyasi aktörlerin sahip oldukları nüfuzu bu süreçte kullandıkları yönünde kamuoyuna yansıyan iddialar yer alıyor.

Tartışmanın merkezindeki temel soru ise giderek daha fazla yüksek sesle soruluyor:

Artvinli hemşehrilerin sivil toplum yapılanmaları üzerinden yaşanan bu ayrışmanın arkasında siyasi bir irade veya yönlendirme var mı?

Kamuoyuna yansıyan iddiaların odağında ise Artvin Milletvekili ve eski bakan Faruk Çelik bulunuyor.

Ancak en başta açıkça belirtmek gerekiyor:

Bu haberde yer verilen ve kamuoyuna yansıyan hususlar iddia niteliğindedir. Kesinleşmiş bir hüküm veya doğrulanmış bir gerçek olarak sunulmamaktadır.

Buna rağmen iddiaların niteliği ve gündeme getirilen soruların siyasi nüfuz, bürokrasi ve sivil toplum ilişkilerine kadar uzanması nedeniyle kamuoyunun açıklama beklemesi son derece doğal.

Çünkü tartışma artık yalnızca “hangi dernek kiminle birlikte hareket ediyor?” sorusundan ibaret değil.

Asıl tartışma şurada düğümleniyor:

Siyasi güç ile sivil toplum arasındaki sınır nerede başlıyor, nerede bitiyor?

2019’DA KURULAN KONFEDERASYON VE BUGÜN GÜNDEME GELEN SORULAR

Artvinlilerin Türkiye’nin farklı bölgelerinde gerçekleştirdiği örgütlenmeler içerisinde 2019 yılında kurulan Artvinliler Konfederasyonu da önemli bir yere sahip.

Konfederasyonun kuruluş sürecine ilişkin geçmişte yayımlanan haberlerde, Faruk Çelik’in destek veren isimler arasında anıldığı görülüyor.

Burada cevaplanması gereken ilk soru şu:

Söz konusu destek yalnızca kuruluş aşamasına ilişkin bir destek miydi?

Yoksa sonraki dönemde de konfederasyonun yapısı, faaliyetleri veya yöneticileri üzerinde siyasi bir etki oluşturulmaya çalışıldı mı?

Bu sorunun önemi, bugün ortaya çıktığı ileri sürülen alternatif yapılanma tartışmasıyla daha da artıyor.

İddialara göre İstanbul’un Üsküdar ilçesinde mevcut konfederasyona alternatif olabilecek yeni bir konfederasyon yapılanmasının oluşturulması sürecinde Faruk Çelik’in yönlendirmesi veya desteği söz konusu oldu.

Eğer böyle bir yönlendirme hiç olmadıysa, bunun kamuoyuna açık ve net biçimde ortaya konulması bekleniyor.

Sayın Çelik bu iddiayı açıkça reddedecek mi?

Eğer iddia doğru değilse, kamuoyunun kafasındaki soru işaretlerini giderecek şekilde:

“Bu yapılanmanın oluşturulmasıyla hiçbir ilgim yoktur.”

denilmesi neden mümkün olmasın?

Ancak iddia doğruysa, o zaman çok daha temel bir soru ortaya çıkıyor:

Bir milletvekili veya siyasi aktör neden mevcut bir sivil toplum yapılanmasının karşısına alternatif bir yapılanma oluşturulmasını desteklesin?

SİVİL TOPLUMUN SINIRI NEREDE?

Sivil toplum kuruluşlarının temel özelliği, siyasi iktidarlardan ve kişisel siyasi nüfuz alanlarından bağımsız biçimde kendi üyelerinin iradesiyle hareket edebilmeleridir.

Bir hemşehri derneğinin veya konfederasyonunun içerisinde farklı siyasi görüşlere sahip vatandaşların bulunması da demokratik toplum hayatının doğal sonuçlarından biridir.

Artvinli bir vatandaşın AK Parti’ye, CHP’ye, İYİ Parti’ye veya başka bir siyasi görüşe yakın olması, onun hemşehri örgütlenmeleri içerisinde yer almasına engel olmamalıdır.

Tam da bu nedenle tartışmanın siyasi boyutu önem kazanıyor.

Eğer bir sivil toplum kuruluşunun içerisinde farklı görüşlere sahip insanlar bir arada bulunabiliyorsa, bundan neden rahatsızlık duyulsun?

Sivil toplum kuruluşları siyasi partilerin arka bahçesi olmak zorunda mı?

Yoksa siyasi görüşleri farklı vatandaşların aynı çatı altında bulunabilmesi, sivil toplumun asıl gücü mü?

Bugün kamuoyunun cevap aradığı sorulardan biri de bu.

“BAKANLIK GÜCÜ KULLANILDI” İDDİASI

Dosyada kamuoyuna yansıyan en ciddi iddialardan biri ise geçmişte sahip olunan bakanlık makamı ve siyasi nüfuzun bürokrasi üzerinde etkili olmak amacıyla kullanıldığı yönündeki suçlamalar.

Burada son derece dikkatli olunması gereken bir nokta var.

Bir kişinin geçmişte bakanlık yapmış olması veya halen milletvekili olması, tek başına herhangi bir hukuka aykırı müdahalenin gerçekleştiğini göstermez.

Ancak böyle bir müdahalenin yapıldığı iddia ediliyorsa, bunun açık biçimde cevaplandırılması gerekir.

İddianın özü şu:

Geçmişte sahip olunan siyasi ve bürokratik nüfuz, herhangi bir sivil toplum kuruluşunun faaliyetlerini etkileyebilmek amacıyla kullanıldı mı?

Herhangi bir bürokrata;

• Bir derneğin faaliyetlerini sınırlandırması,
• Bir sivil toplum kuruluşuna karşı işlem yapması,
• Belirli kişilere veya yöneticilere mesafeli davranması,
• Bir yapılanmanın önünü açması,
• Başka bir yapılanmanın faaliyetlerini zorlaştırması

yönünde herhangi bir talimat, telkin veya rica iletildi mi?

Eğer böyle bir durum söz konusu değilse, cevabın da açık olması bekleniyor:

“Hayır. Hiçbir bürokrata veya kamu görevlisine bu yönde talimat vermedim.”

Kamuoyunun beklediği aslında bundan daha karmaşık değil.

“BENİM DEDİĞİMİ YAPIN” SÖZLERİ SÖYLENDİ Mİ?

Tartışmayı daha da büyüten bir başka iddia ise bazı toplantılarda Faruk Çelik’e atfedilen sözlerle ilgili.

İddialara göre bazı görüşmeler sırasında, Çelik’e atfedilecek biçimde, “Benim dediğimi yapın, yoksa hiçbir işinizi hallettirmem” anlamına gelen ifadeler kullanıldı.

Burada da önemli bir ayrım yapılması gerekiyor.

Bu sözlerin gerçekten söylenip söylenmediği, söylendiyse kimin tarafından söylendiği ve hangi bağlamda söylendiği bağımsız biçimde ortaya konulmadan herhangi bir kişi hakkında kesin hükme varılamaz.

Ancak iddia doğruysa, ortaya çok ciddi bir siyasi nüfuz ve baskı tartışması çıkacaktır.

Çünkü bir siyasi aktörün, kamu gücü veya bürokratik bağlantıları kullanabileceği izlenimini oluşturacak ifadeler kullanması dahi sivil toplum açısından son derece önemli bir meseledir.

Peki bu sözler gerçekten söylendi mi?

Söylendiyse:

Kim söyledi?

Kimler duydu?

Toplantıda kimler vardı?

Sözlerin tamamı hangi bağlamda kullanıldı?

Bu konuda tanıklık yapabilecek kişiler var mı?

Herhangi bir yazılı kayıt, toplantı notu veya başka bir belge mevcut mu?

Ve en önemlisi:

Bu sözler Faruk Çelik’e mi aitti?

Eğer değilse, Sayın Çelik’in bunu açık biçimde reddetmesi bekleniyor.

SEYİDABAT TOPLANTISINDA NE KONUŞULDU?

Tartışmanın önemli başlıklarından biri de Seyidabat Köyü’nde gerçekleştirildiği belirtilen kahvaltılı toplantı.

Söz konusu toplantıyla ilgili kamuoyuna yansıyan anlatımlar, olayın perde arkasının aydınlatılması açısından önem taşıyor.

Çünkü toplantıda kimlerin bulunduğu, hangi konuların gündeme geldiği ve tarafların ne talep ettiği bilinmeden bugün yaşanan tartışmanın bütün yönleriyle anlaşılması mümkün görünmüyor.

Bu nedenle kamuoyunun cevap beklediği sorular arasında şunlar bulunuyor:

Toplantının amacı neydi?

Toplantıya kimler katıldı?

Kim, hangi talebi gündeme getirdi?

Taraflar arasında hangi konularda görüş ayrılığı yaşandı?

Fetanet Yıldırım’ın tutumu ne oldu?

Bu tutumun ardından toplantıda ne yaşandı?

Faruk Çelik toplantıda hangi sıfatla ve hangi amaçla bulundu?

Herhangi bir yönlendirme veya baskı yapıldı mı?

Toplantıda dile getirilen iddialara ilişkin başka tanıklar bulunuyor mu?

Bu soruların yanıtlanması, yalnızca tarafların değil, kamuoyunun da tartışmayı daha sağlıklı değerlendirmesine yardımcı olacaktır.

“ALTERNATİF KONFEDERASYON” İDDİASI AYDINLATILMALI

Tartışmanın bir diğer önemli ayağı ise mevcut konfederasyona alternatif bir yapı oluşturulduğu iddiası.

Eğer gerçekten alternatif bir konfederasyon oluşturulduysa bunun kuruluş gerekçesi nedir?

Yeni yapı neden gerekli görüldü?

Mevcut yapı içerisinde çözülemeyen hangi sorunlar vardı?

Yeni oluşumun kurulması için kimler girişimde bulundu?

Bu girişimde siyasi aktörlerin herhangi bir rolü oldu mu?

Faruk Çelik’in bu süreçte herhangi bir yönlendirmesi veya desteği bulunuyor muydu?

Bu soruların tamamı, yalnızca siyasi bir tartışma yaratmak için değil, olayın gerçek boyutunu ortaya çıkarmak açısından önem taşıyor.

Çünkü sivil toplum alanında yeni bir dernek veya konfederasyon kurulması elbette tek başına olağan dışı bir durum değildir.

Ancak yeni bir yapılanmanın siyasi nüfuz kullanılarak oluşturulduğu iddia ediliyorsa, o zaman mesele farklı bir boyut kazanır.

ARTIK TARTIŞMA “DERNEK MESELESİ” DEĞİL

Bugün gelinen noktada yaşananları yalnızca bir dernek veya konfederasyon anlaşmazlığı olarak görmek eksik kalabilir.

Çünkü ortaya atılan iddialar üç temel başlıkta yoğunlaşıyor:

1. Siyasi nüfuz kullanıldığı iddiası

2. Bürokrasi üzerinde baskı veya yönlendirme yapıldığı iddiası

3. Mevcut sivil toplum yapılanmasına alternatif bir oluşum oluşturulduğu iddiası

Bu üç iddianın da doğru olup olmadığı, ancak tarafların açıklamaları, varsa belgeler ve olaylara doğrudan tanık olan kişilerin beyanlarıyla ortaya çıkabilir.

Bu nedenle yapılması gereken, herhangi bir kişiyi peşinen suçlu ilan etmek değil; iddiaların açık biçimde cevaplandırılmasını sağlamaktır.

SORULARIN MUHATABI BELLİ

Faruk Çelik’in kamuoyuna açık biçimde cevaplaması beklenen soruların başında şunlar geliyor:

• Üsküdar’da alternatif bir konfederasyon oluşturulması sürecinde herhangi bir rolünüz oldu mu?
• Bu oluşumun kurulmasını desteklediniz mi?
• Herhangi bir kişiyi veya grubu böyle bir yapılanma kurmaya yönlendirdiniz mi?
• Herhangi bir bürokratla bu konular hakkında görüştünüz mü?
• Bir kamu görevlisinden herhangi bir sivil toplum kuruluşuna yönelik işlem yapmasını istediniz mi?
• Geçmişteki bakanlık görevinizden veya siyasi nüfuzunuzdan bu süreçte yararlandınız mı?
• Kamuoyuna yansıyan “Benim dediğimi yapın, yoksa hiçbir işinizi hallettirmem” anlamındaki sözleri siz söylediniz mi?
• Bu sözler size ait değilse, açıkça reddediyor musunuz?
• Seyidabat’taki toplantıda hangi rolü üstlendiniz?
• Toplantıda hangi konular konuşuldu?
• Fetanet Yıldırım’ın tutumu sonrasında ne yaşandı?
• Mevcut Artvinliler Konfederasyonu ile alternatif yapılanma arasındaki anlaşmazlığın oluşmasında sizin herhangi bir etkiniz oldu mu?

Bu soruların cevabı verilmeden tartışmanın sona ermesi kolay görünmüyor.

“SİVİL TOPLUM SİYASETİN ARKA BAHÇESİ Mİ?”

Asıl tartışma belki de burada.

Bir sivil toplum kuruluşunun içerisinde farklı siyasi görüşlerden insanların bulunması neden sorun olsun?

Bir Artvinlinin siyasi görüşü ne olursa olsun hemşehrileriyle aynı çatı altında bulunabilmesi, demokratik toplum düzeninin doğal bir parçası değil midir?

Sivil toplum kuruluşları siyasi iktidarlardan bağımsız hareket edebildiği ölçüde güçlü değil midir?

Eğer bir siyasi aktör bir sivil toplum kuruluşunu destekliyorsa, bunun sınırı nerede başlamaktadır?

Destek ne zaman yönlendirmeye dönüşür?

Yönlendirme ne zaman siyasi baskı halini alır?

Siyasi baskı ne zaman kamu gücünün kullanımına dönüşür?

İşte tartışmanın asıl düğüm noktası burasıdır.

SAYIN ÇELİK’E AÇIK ÇAĞRI: İDDİALARA TEK TEK CEVAP VERİN

Kimse peşinen suçlu ilan edilmemeli.

Ancak kamuoyuna yansıyan ciddi iddialar da görmezden gelinmemeli.

Bir milletvekili ve eski bakan hakkında siyasi nüfuz, bürokrasiye müdahale, alternatif yapılanma ve baskı iddiaları gündeme geliyorsa, toplumun açıklama beklemesi son derece doğaldır.

Bu nedenle Sayın Faruk Çelik’e yöneltilen çağrı son derece açık:

İddiaları tek tek cevaplayın.

Alternatif konfederasyon iddiası doğru değilse reddedin.

Bürokrasiye herhangi bir talimat verilmediyse bunu açıkça belirtin.

Herhangi bir kamu görevlisine baskı yapılmadıysa bunu açıklayın.

Size atfedilen sözleri söylemediyseniz açıkça reddedin.

Seyidabat toplantısında yaşananları kendi açınızdan anlatın.

Varsa yanlış aktarılan hususları düzeltin.

Varsa eksik anlatılan noktaları tamamlayın.

Çünkü kamuoyu bir siyasi polemik değil, açık ve somut bir açıklama bekliyor.

SON SÖZ: SORULAR CEVAPSIZ KALMAMALI

Artvinli hemşehrilerin sivil toplum yapılanmaları etrafında başlayan tartışma, bugün siyasi nüfuzun sınırlarına kadar uzanan bir dosya haline gelmiş durumda.

Burada mesele yalnızca bir derneğin veya konfederasyonun geleceği değil.

Mesele, sivil toplum kuruluşlarının bağımsızlığıdır.

Mesele, farklı siyasi görüşlere sahip vatandaşların aynı çatı altında özgürce örgütlenebilmesidir.

Mesele, siyasi makamların ve geçmişte elde edilmiş kamu gücünün sivil toplum alanında kullanılıp kullanılmadığıdır.

Mesele, herhangi bir vatandaşın veya sivil toplum kuruluşunun siyasi nüfuz karşısında kendisini baskı altında hissedip hissetmediğidir.

Ve nihayetinde mesele, kamuoyunun doğru bilgiye ulaşma hakkıdır.

Bu nedenle soruyu bir kez daha açık biçimde soruyoruz:

Siyasi nüfuz kullanıldı mı?

Bürokrasiye müdahale edildi mi?

Alternatif bir yapılanma desteklendi mi?

Sivil toplum kuruluşları üzerinde baskı kuruldu mu?

Kamu gücü veya siyasi nüfuz herhangi bir kişisel ya da siyasi hesaplaşmanın parçası haline getirildi mi?

Ve en kritik soru:

FARUK ÇELİK, SİYASİ GÜCÜNÜ SİVİL TOPLUM ALANINDA KULLANDI MI?

Bu soruların yanıtı şu aşamada kamuoyunca kesin olarak bilinmiyor.

Dolayısıyla yapılması gereken, iddiaları hükme bağlamak değil; iddiaların muhatabından açık yanıt istemek ve varsa belge ve tanıklarla gerçeği ortaya çıkarmaktır.

Sayın Faruk Çelik…

Top sizde.

Kamuoyu bekliyor.

İddialar doğru mu?

Yanlış mı?

Eksik mi?

Çarpıtılmış mı?

Yoksa olayın kamuoyuna yansımayan başka bir boyutu mu var?

Bütün bunları açıklığa kavuşturmanın yolu polemik değil, şeffaflıktır.

Çünkü cevaplanması gereken çok sayıda soru var.

Ve kamuoyunun bu soruların yanıtlarını öğrenmeye hakkı var.