Servais Ailesi Koleksiyonu ve Agah Uğur Koleksiyonu’nunu Bir Araya Getiren “A Contrapel” Loop Festivali Kapsamında Sergileniyor
“A Contrapel”, Servais Ailesi Koleksiyonu ve Agah Uğur Koleksiyonu’ndan seçilen video işlerini, hâlihazırda işlemeye devam eden bir berber salonunun içine yerleştiriyor. Lorraine de Thibault ve Ayça Okay’ın eş küratörlüğünü üstlendiği sergi, 17-21 Aralık 2026 tarihleri arasında Loop Barcelona paralelinde, Loop Festivali kapsamında gerçekleşiyor.
Dünyanın farklı yerlerinden iki koleksiyonerin ortak zevkleri sonucu aslında çok benzer eserleri toplamaları serginin çıkış noktasını oluşturuyor. “A Contrapel”, ters yönde çıkan kıl anlamına geliyor. Alain Servais ve Agah Uğur‘un ters yönde koleksiyon yapma pratiğinin olması, ana akımın dışında eserlere eğilimleri, serginin adına ilham oluyor. Emek ve ritim üzerine şekillenen sergi, tekrar ve beden hareketlerini kapsıyor.
Peluquería Muñoz’da (berber salonu) ise bu sözcük bir eyleme, bir deneyime dönüşüyor. Artakalan üretiliyor ve geride bırakılıyor. Bedenin bir parçası, kişinin değer, görünüş ve istihdam sistemlerine yeniden dâhil olabilmesi için ondan ayrılıyor. Bir iş bulmak için saç kestirmek gerekir; saçın parasını ödeyebilmek için ise bir işe sahip olmak. Böylece tekrarlar üzerine kurulu döngüler, her zaman özgürlük ya da öğrenme üretmeden kendilerini yeniden var ediyor.
Seçilen videolar bu sıradan deneyimin içine yerleşiyor. Emek koşullarını, artı-değeri, baskı altındaki bedeni ve sosyo-politik yapıların sessiz şiddetini inceliyorlar. İşlerin varlığı, katmanlı ve absürt bir durum yaratıyor: Bir başkasının emeği sürerken sanat izlemek ya da bir kamusal alanın içinde çalışmak. Gündelik hizmet ile eleştirel düşünce arasındaki sınır geçirgenleşiyor. İhtiyaç ile sanat aynı mekânda yan yana gelirken kapitalist sistem eleştirisi ön plana çıkıyor.
Öyleyse akışın tersine bakmak, kesimden kaçmak değil; kesmeye başka bir yönde devam etme kararı almak anlamına geliyor. Servais ve Uğur için koleksiyonculuk da benzer bir “contrapel”; bir seçme edimi olarak varlık gösteriyor. Sürekli öğrenme arzusuyla hareket eden ikili, sanat eserlerini piyasanın hâkim eğilimlerine karşı duran biçimlerde seçiyor ve koruyor; ancak onları dünyanın akışından koparmıyor. Pratiklerinin temelinde, kendi bakışlarının sabitlenmesine izin vermemek ve sınırlarını daima ötesinde kalanla sınamak var.
İkili aynı zamanda aktarımın yalınlığına duyulan ortak bir inancı paylaşıyor. Bu inanç, sergide doğrudan karşılığını buluyor. Sergi, bir küratoryal öneriden çok, birkaç yıl önce Loop sırasında paylaşılan bir karşılaşmayı hatırlatan samimi bir buluşma olarak tasarlanıyor.
Servais Ailesi Koleksiyonu hakkında:
Servais Ailesi Koleksiyonu, Brüksel merkezli özel bir çağdaş sanat koleksiyonu olarak, dünyanın farklı bölgelerinden deneysel ve araştırma odaklı sanatsal pratikleri desteklemeye odaklanıyor. Özellikle gelişmekte olan sanat çevrelerine ilgi duyan koleksiyon, 1990’ların sonlarında kuruldu. Enstalasyon, video, heykel, fotoğraf ve dijital sanat gibi çok çeşitli mecraları kapsayan koleksiyon, nesnelerden ziyade fikirleri bir araya getirme hedefiyle hareket ediyor; alışılagelmiş bakış açılarını sorgulayan ve çağdaş sanat tartışmalarını genişleten pratiklere alan açıyor.
Uluslararası ölçekte sürdürdüğü aktif eser ödünç verme programı aracılığıyla müzeler, sanat kurumları, bağımsız küratörler ve kâr amacı gütmeyen girişimlerle iş birlikleri gerçekleştiren koleksiyon, önde gelen kurumlara düzenli olarak eser ödünç verirken bağımsız sergi projelerini de destekliyor. Her yıl Brüksel’deki sergi mekânı Loft’ta düzenlediği sergilerle güncel sanatsal ve toplumsal meseleler etrafında diyalog kurulmasına katkıda bulunuyor.
2026 yılında Loft, Servais Ailesi Koleksiyonu’nun direktörü ve bağımsız küratör Lorraine de Thibault’nun küratörlüğünü üstlendiği hear/here başlıklı grup sergisine ev sahipliği yapıyor. Sessizliğin çok katmanlı bir araştırması olarak kurgulanan sergi, dile getirilmeyeni bir yokluk hâli olarak değil; toplumsal, politik ve şiirsel açıdan etkin bir güç olarak ele alıyor. Antropoloji, edebiyat ve çağdaş görsel kültürden beslenen hear/here, tarihin yazıldığı, öznelliklerin biçimlendiği ve iktidar mekanizmalarının sürdürüldüğü ya da bunlara karşı direnildiği bir yapı olarak sessizliği inceliyor.
Agah Uğur Koleksiyonu hakkında:
Agah Uğur Koleksiyonu, 2008 yılından bu yana piyasa dinamiklerinin ve estetik uzlaşıların dışında konumlanma yönündeki bilinçli tercihiyle şekilleniyor. Türkiye’deki en odaklı ve radikal koleksiyonculuk pratiklerinden biri olarak öne çıkan koleksiyon, başlangıçta ağırlıklı olarak soyut resme yönelen yaklaşımından belirgin bir biçimde uzaklaşarak, sosyo-politik içeriğin kavramsal düzeyde ön plana çıktığı yeni medya işlerine odaklanıyor.
Video çalışmalarının yanı sıra enstalasyon, fotoğraf, nesne ve mekâna özgü işleri de bünyesine katan koleksiyon, eserlerin gelecekte farklı bağlamlarda yeniden gerçekleştirilme hakkını da kapsıyor. Koleksiyonculuğun sınırlarını zorlayan bu yaklaşım doğrultusunda Uğur, söz konusu hakları edinerek yalnızca eserin kendisini değil, eylemin gelecekte yeniden hayata geçirilebilme olasılığını da arşivliyor.
Koleksiyonunu “kendisinden bağımsız, kendine ait bir misyonu olan bir varlık” olarak tanımlayan Uğur, eserlerin fiyatından ya da piyasa değerinden ziyade özgünlüğüne ve koleksiyonun tematik bütünlüğünü güçlendirme kapasitesine öncelik veriyor. Koleksiyonun misyonu, sanatçıların gözünden, bu yüzyılın başından itibaren gelişmekte olan ülkelerin toplumsal meselelerini belgelemek ve arşivlemek üzerine kurulu. Toplumsal mühendislik, toplumsal cinsiyet, göç, gözetim, direniş ve daha kırılgan toplumsal grupların koşulları, koleksiyonun odağındaki başlıca konular arasında yer alıyor.
Lorraine de Thibault hakkında:
1994 yılında Belçika’nın Brüksel kentinde doğan Lorraine de Thibault, çağdaş sanat, koleksiyon yönetimi ve sanatsal araştırmanın kesişiminde çalışan bir küratör, araştırmacı ve öğretim görevlisidir. 2022 yılından bu yana Brüksel merkezli Servais Aile Koleksiyonu’nun direktörlüğünü yürütmektedir. Bu kapsamda koleksiyonun eser edinimlerini, koruma süreçlerini ve uluslararası ölçekte aktif olarak sürdürülen eser ödünç verme programını yönetmekte; dünyanın farklı bölgelerindeki müzeler ve sanat kurumlarıyla iş birlikleri geliştirmektedir. Ayrıca koleksiyondaki eserlerden yola çıkarak hem Brüksel’deki Loft’ta hem de farklı kurumlarla gerçekleştirilen iş birlikleri kapsamında sergiler kürate etmekte ve hayata geçirmektedir.
Koleksiyondaki çalışmalarının yanı sıra bağımsız küratöryel pratiğini de sürdüren de Thibault, ICART ve Université Paris-Panthéon-Assas’da özel sanat koleksiyonlarının yönetimi üzerine dersler vermektedir. Araştırmaları, çağdaş sanatta mesleki kimliklerin farklılaşması ve birbirine geçişi üzerine yoğunlaşmaktadır. Şiir ve kuantum fiziğinden beslenen araştırmalarında sanatsal, küratöryel ve kurumsal pratikler arasındaki akışkan ve iç içe geçmiş ilişkileri inceler. Bu rolleri birbirinden ayrı alanlar olarak değil, birbiriyle bağlantılı yapılar olarak ele alan de Thibault, çoğulluğu hem bir yöntem hem de çağdaş sanat ekosisteminde yol bulmanın bir biçimi olarak değerlendirir.
Sanat piyasası hukuku alanında uzmanlaşarak hukuk eğitimi alan de Thibault, ayrıca toplumsal cinsiyet çalışmaları ve sanat felsefesi alanlarında araştırma yüksek lisans derecesine sahiptir. Çağdaş sanatta toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen Contemporaines derneğinin üyesi olan de Thibault, NEST ve AWARE gibi sanat alanında kadınları destekleyen profesyonel girişimlerde de derneği temsil etmektedir.
Ayça Okay hakkında:
1991 yılında İzmir’de doğan Ayça Okay; küratör, kültür stratejisti ve yazardır. AICA Türkiye, CIMAM ve ICOM üyesi olan Okay, BAKSI Müzesi Yönetim Kurulu Üyesi ve Art D’Égypte Küratöryel Kurulu üyesidir.
Araştırma temelli pratiklerle çağdaş sanatın kesişiminde bütüncül bir yaklaşım benimseyen Okay, SWANA, Avrupa, Akdeniz ve Körfez coğrafyaları arasında köprüler kuruyor; sanatı fikirlerin, kuramların ve deneysel yaklaşımların bir ürünü olarak yeniden konumlandırıyor.
2018 yılından bu yana BAKSI Müzesi, Borusan Contemporary, Contemporary Istanbul Vakfı, Yves Rocher Vakfı ve Barselona, Beyrut ve Berlin’deki çeşitli proje alanlarında sergi ve koleksiyon yönetimi süreçlerini yürütüyor. 2022 yılından bu yana ise LOOP Barcelona Video Art Fair bünyesinde EMEA bölgesi danışmanı ve araştırmacısı olarak görev yapıyor.
2024 yılında Oslo Open ve Atina’daki EMST Uluslararası Küratör Ziyaret Programı’na davet edildi. 2025 yılında Bangladeş’te düzenlenen Crack International Art Camp’in 20 finalisti arasında yer aldı ve Commagene Land and River Art Bienali’ne atandı. Aynı zamanda Panoràmic Festival’in eş küratörlüğünü üstlendi.
2026 yılında Art D’Égypte’nin altıncı edisyonuyla eş zamanlı olarak MAC Mataró Contemporani, Elgiz Müzesi ve BAKSI Müzesi’ndeki sergiler üzerine çalışmalarını sürdürüyor. Yazıları Stir World, Milliyet Sanat, Artdog Magazine ve çeşitli diğer yayınlarda yayımlandı.