SATILMAYAN KALEMLER, EĞİLMEYEN İNSANLAR

HABER KAYNAĞI: BÖRÜK TÜRK / VATAN MEDYA BURSA
GAZETECİ YAZAR HASAN MESUT EKMEN

Siyaset de gazetecilik de aynı yerde sınanır: Vicdanın karşısında…

Çünkü siyaset makam ve koltukla, gazetecilik ise kalem ve kelimelerle yapılır. Fakat ikisinin de gerçek değeri sahip olunan makamda, elde edilen güçte ya da kazanılan alkışta değil; insanın sahip olduğu karakterde ortaya çıkar.

Bugün toplumun en çok ihtiyaç duyduğu değerlerin başında liyakat, dürüstlük, sadakat, mütevazılık ve gerçeklik geliyor.

Bunlar süslü ifadeler değildir.

Liyakat, işi ehline teslim etmektir.
Dürüstlük, kimse görmese bile doğruyu yapabilmektir.
Sadakat, menfaate değil, hakikate ve emanete bağlı kalmaktır.
Mütevazılık, makam yükseldikçe insanlığını unutmamaktır.
Gerçeklik ise alkışın peşinden gitmek yerine, bedeli ne olursa olsun hakikatin yanında durabilmektir.

İşte siyasetçinin de gazetecinin de gerçek imtihanı tam olarak burada başlar.

KOLTUK GEÇİCİ, KARAKTER KALICIDIR

Siyasetçiye verilen makam bir ayrıcalık değil, emanettir.

Milletin oyuyla kazanılan her makam, aslında millete karşı verilmiş bir sözdür.

Bu nedenle bir siyasetçinin büyüklüğü, çevresinde kaç kişinin bulunduğuyla, kaç kişinin onu alkışladığıyla ya da kaç makamın kapısını açabildiğiyle ölçülmez.

Asıl ölçü şudur:

Vatandaşın derdini ne kadar dinliyor?

Vatandaşın kapısını yalnızca seçim zamanı çalan değil, ihtiyaç duyulduğunda yanında olan siyasetçi değerlidir.

Eleştirildiğinde öfkelenmeyen, övüldüğünde şımarmayan, kendisine yakın olana da uzak olana da aynı adalet duygusuyla yaklaşabilen insan değerlidir.

Çünkü devlet yönetmek yalnızca yetki kullanmak değildir.

Devlet yönetmek, emaneti taşımaktır.

O emanetin adı bazen bir makam, bazen bir imza, bazen bir bütçe, bazen de milyonlarca insanın geleceğidir.

GAZETECİNİN KALEMİ DE BİR EMANETTİR

Peki gazetecinin emaneti nedir?

Kalemidir.

Gazeteci için kalem, yalnızca haber yazmaya yarayan bir araç değildir. Kalem, toplumun güvenidir.

Kalem para karşılığında yön değiştirdiğinde, kalem olmaktan çıkar; birilerinin aparatı hâline gelir.

Bir gazeteci bugün bir kişiyi çıkarı için göklere çıkarıyor, yarın aynı kişiden beklediğini alamayınca yerin dibine sokuyorsa burada gazetecilikten değil, menfaat ilişkisinden söz etmek gerekir.

Bir gün iktidarı göklere çıkarıp ertesi gün kişisel çıkarı uğruna aynı iktidara saldırmak da gazetecilik değildir.

Gerçek gazeteci, kişilere göre değil, gerçeklere göre pozisyon alır.

Bazen yaptığı haber nedeniyle dostunu kaybeder.

Bazen yazdığı bir yazı makam sahiplerinin hoşuna gitmez.

Bazen herkes susarken o konuşur.

Bazen yalnız kalır.

Ama gecenin sonunda başını yastığa koyduğunda kendi vicdanına karşı mahcup değilse, işte gazeteciliğin en büyük kazancı budur.

“Ben kalemimi satmadım.”

Bundan daha büyük bir gazetecilik onuru yoktur.

“SATILMAYAN KALEM” NE DEMEKTİR?

Satılmayan kalem yalnızca para karşılığında yazmayan kalem değildir.

Satılmayan kalem;

Korkuya teslim olmayan kalemdir.

Menfaate teslim olmayan kalemdir.

Kişisel husumeti haberin içine taşımayan kalemdir.

Dostunu korumak için gerçeği değiştirmeyen kalemdir.

Düşmanını yıpratmak için iftira atmayan kalemdir.

Bir makam sahibini sırf makamından dolayı övmeyen, bir vatandaşı sırf güçsüz olduğu için görmezden gelmeyen kalemdir.

Ve en önemlisi…

Doğru bildiğini, bedeli ne olursa olsun yazabilen kalemdir.

Gazetecinin gücü arkasındaki siyasetçinin makamından, iş insanının parasından ya da güçlü çevrelerden gelmez.

Gazetecinin gerçek gücü, okuyucusunun güveninden gelir.

O güven bir kez kaybedildiğinde, dünyanın en büyük manşeti bile o kalemi yeniden değerli hâle getiremez.

SADAKATİN ADRESİ MENFAAT OLAMAZ

Sadakat kavramını da doğru anlamak gerekir.

Sadakat, yanlışın yanında durmak değildir.

Sadakat, kişiye değil ilkeye bağlılıktır.

Bir siyasetçinin arkadaşına sadakati, arkadaşının yaptığı her yanlışı savunmak değildir.

Bir gazetecinin bir siyasetçiye duyduğu saygı, onun yaptığı her işi doğru göstermek değildir.

Gerçek dostluk da gerçek gazetecilik de gerektiğinde şu cümleyi söyleyebilmektir:

“Burada yanlış yaptın.”

Çünkü bazen en büyük iyilik alkışlamak değil, doğruyu söylemektir.

İnsanın gerçek dostu, her söylediğine “haklısın” diyen değil; gerektiğinde karşısına geçip yanlışını gösterebilendir.

MAKAM İNSANI BÜYÜTMEZ, ORTAYA ÇIKARIR

Makam insanı büyütmez.

Makam, insanın kim olduğunu ortaya çıkarır.

Makam geldiğinde insanlara tepeden bakmaya başlayan kişi, makamın büyüttüğü biri değildir.

Tam tersine, makamın altında küçülen biridir.

Gerçek anlamda büyük insanlar ise yükseldikçe daha fazla insanın elinden tutar.

Vatandaşa kapısını kapatmaz.

Telefonunu ulaşılmaz hâle getirmez.

Kendisine oy vermeyen insanı düşman olarak görmez.

Eleştiriyi hakaret olarak kabul etmez.

Gazeteciyi de yalnızca kendisini öven biri olarak görmek yerine, soru soran, sorgulayan ve gerektiğinde hesap soran bir meslek insanı olarak kabul eder.

Çünkü demokrasi yalnızca alkıştan değil, eleştiriden de güç alır.

Eleştirinin olmadığı yerde denetim zayıflar.

Denetimin zayıfladığı yerde ise güç, zamanla kendisini sorgulanamaz sanmaya başlar.

HAKİKATİN TARAFINDA DURMAK

Bizim bugün ihtiyacımız olan şey, sadece daha güzel konuşan siyasetçiler ya da daha büyük manşetler atan gazeteciler değildir.

Asıl ihtiyacımız;

Daha dürüst insanlar.

Daha liyakatli yöneticiler.

Daha mütevazı makam sahipleri.

Daha cesur gazeteciler.

Ve daha bilinçli bir kamuoyu.

Çünkü toplumun güven duygusu zedelendiğinde yalnızca siyaset değil, medya da zarar görür.

Bugün bazı kalemler çok güçlü olabilir.

Bazıları çok okunabilir.

Bazıları çok alkışlanabilir.

Bazıları makam sahiplerinin çevresinde büyük itibar görebilir.

Fakat tarihin terazisi farklıdır.

Tarih, kimin daha fazla alkış aldığını değil;

Kimin doğru zamanda, doğru yerde ve doğru tarafta durduğunu yazar.

BİZİM KALEMİMİZİN TARAFI BELLİDİR

Benim gazetecilik anlayışımda kalemin bir tarafı vardır:

Hakikat.

Ne bir siyasi makamın yanında durmak için gerçeği eğmek…

Ne kişisel çıkar uğruna kalemi yönlendirmek…

Ne birilerine yaranmak için övgü yağdırmak…

Ne de kişisel hesaplaşmaları gazetecilik kisvesi altında topluma sunmak…

Gazeteci gerektiğinde yanlış gördüğünü eleştirmeli, doğru gördüğünü de kim olduğuna bakmadan takdir edebilmelidir.

Çünkü gerçek gazeteciliğin ölçüsü:

“Kim söyledi?” değil, “Ne söyledi ve söylediği gerçek mi?”

Siyasette de aynı ölçü geçerlidir.

“Bizden mi?” sorusundan önce:

“Doğru mu?”

diye sorulmalıdır.

İşte o zaman siyaset de medya da yeniden güven kazanır.

SON SÖZ: KALEMİN MÜREBBİSİ VİCDANDIR

Günün sonunda herkes makamını bırakır.

Milletvekili vekillikten ayrılır.

Belediye başkanı makamından iner.

Bürokrat görevini tamamlar.

İş insanı sahip olduğu gücü bir gün başkasına devreder.

Gazeteci ise bir gün kalemini bırakır.

Peki geriye ne kalır?

İsim değil, itibar.

Makam değil, hizmet.

Para değil, vicdan.

Alkış değil, hakikat.

İşte bu nedenle söylüyorum:

Bir ülkede satılmayan kalemler çoğaldıkça temiz siyaset güçlenir.

Liyakat sahibi insanlar çoğaldıkça devlet güçlenir.

Dürüst insanlar çoğaldıkça toplum güçlenir.

Mütevazı insanlar çoğaldıkça kardeşlik güçlenir.

İnsanlar menfaat yerine hakikatin yanında durdukça adalet güçlenir.

Bizim mücadelemiz bir kişiyle, bir partiyle ya da bir makamla değildir.

Bizim mücadelemiz yanlış anlayışladır.

Bizim tarafımız bir şahsın değil;

Doğrunun tarafıdır.

Çünkü bazı kalemler vardır; mürekkebi biter ama onuru bitmez.

Bazı insanlar vardır; makamı gider ama itibarı kalır.

Bazı sözler vardır; bugün alkışlanmasa bile yarın tarihin hafızasında yerini bulur.

Satılmayan kalemlerin mürekkebi belki daha az parlar.

Ama yazdığı hakikat, çok daha uzun yaşar.

Gazeteci Yazar
Hasan Mesut Ekmen