Kapital’de Kural…

Köşe yazarımız İbrahim Sanalp makalesinde;

Karl Marks, Kapital isimli eserinde kurallar oluşturmuş. Bu kurallara göre, değerlendirme yapmış. Yeni kelimeler kullanmış.

Nesneler, kullanımlarıyla, yani indirgenemez olmalarıyla birbirinden ayrılırlar. İktisat tarihinin iki ayrı dönemi vardır. El işçiliği çerçevesinde işbölümüne dayanan manifaktür dönemi, birinci iktisat tarihi dönemidir. Makine üretimi ve makineyle üretime dayanan büyük sanayi dönemi, ikinci iktisat tarihi dönemini oluşturur.

Politik iktisat, servetlerin üretimi ve dağıtımı bilgisidir. Kullanıma elverişli her şey, servet olarak adlandırılır. Politik iktisat, üretim, dağıtım, tüketim olarak üç alana yayılır.

Tüketim, iki türlü olur. Bireysel tüketim ve üretici tüketim vardır. Üretici tüketim, yeniden üretim için yapılır.

Franklin, insanı, alet yapan hayvan diye betimler. Birbirinden farklı iktisadi çağların ayırt edilmesinde işe yarayan şey: yapılan eşyalar değil, bunların nasıl ve hangi araçlar ile yapıldıklarıdır. Emek araçları, insan emeğinin ulaştığı gelişme düzeyinin bir ölçüsünü verir. Emek araçları, işin yapıldığı toplumsal koşulların göstergeleri de olurlar.

İnsan-doğa birliği, aynı zamanda hem insan-doğa birliği hem de üretimin gerçekleştiği toplumsal ilişkilerin birliği olur. Üretim tarzı kavramı, bu ikili birliğin kavramlarını içerir.

Toplumda, üretim aletlerinin-araçlarının dağılımı ve toplum üyelerinin farklı üretim türleri arasında dağılımı vardır. Üretimin meydana gelmesi için, emekçilerin ve üretim aletlerinin birleşmesi gerekir. Üretim tarzını, üretimin maddi koşullarını, toplumsal koşulları düşünmek gerekir.

Günümüze kadar gelen tüm toplumların tarihi: sınıflar mücadelesinin tarihidir. Toplumsal oluşum, sınıflar arası ilk çelişkinin-zıtlığın yeridir. Üretim ilişkileri, çelişki-zıtlık özelliği taşır. Toplum tarihi, üretim tarzlarının da tarihi olur.

Tarihi yapan insanlardır. İnsanlar, kendi geçimlerinin maddi araçlarını üretirler. Sınıflar arası ilişki biçimleri, doğrudan doğruya iktisadi biçimlerdir. Sermaye yatırımı, kâr etmek için yapılır. Toprağa, rant-kira ödenir. Emeğe ücret ödenir. Birikmiş para, mal-meta özelliği taşır. Paraya faiz ödenir.

Toplumsal üretimin ikili doğası vardır. Bir yandan geçim araçlarının üretimi ve diğer yandan insanların üretimi vardır. Toplumsal kurumlar bu iki ürün için oluşturulur. İktisadi kurumlar ve aile kurumu, bir bütün olur.

Yeniden-üretim hareketi, kapitalist ilişkilerin kalıcılığını da içerir. Kapitalist toplumun iktisadi yapısı: feodal toplumun iktisadi yapısından doğup gelişmiştir. Birincinin ortadan kalkması, diğerinin oluşturduğu öğeleri ortaya çıkardı. Lonca sistemindeki usta ve kalfa: kapitaliste ve emekçiye dönüştü.

Gerçeklik, teoriye yol açar. Karl Marks, gerçek süreç ile düşünce sürecini birbirinden tamamen ayırt eder. Bütün, kendi parçalarının toplamıdır. Her toplumsal oluşum, kendi üretim tarzıyla ve emek süreçleri arasındaki karakteristik ilişkilerin yapısıyla tanımlanır.

Arz ve talep arasında her zaman bir denge söz konusu olur. Arz ve talep: değerin serbest piyasa değerine çevrilmesi anlamını taşır.

Soyuttan somuta, bireyselden tümele, özden görüngüye geçiş olur. Kopuş, yeni tanımla, yeni bilgi oluşturmak anlamı taşır.