OSMANLI
Köşe yazarımız İbrahim Sanalp makalesinde;
Osmanlı, Osmanlı Devleti’nin adıdır. Osmanlı İmparatorluğu’nun adıdır. Osmanlı Hanedanı’nın adıdır. Kayı Boyu, kışları Söğüt’te, yazları Domaniç’te yaşayan bir Türk boyudur. Anadolu’ya göç eden Türk boylarının içinde, bir nar tanesi ya da bir elma ağacındaki bir elma kadar yer alır. Osmanlı Beyliği, diğer Türk beyliklerini birleştirerek: Osmanlı Devleti haline gelmiştir. Daha sonra İmparatorluk olmuştur.
Toplumlar, gelişmişlik sıralamasına göre sıralanırlar. İlkel toplum, köleci toplum, feodal toplum, kapitalist toplum sıralaması yapılır. Osmanlı Devleti, feodal toplumdan kapitalist topluma dönüşemedi. Feodal toplum, alet yapan toplumdur. Kapitalist toplum makine yapan toplumdur. Osmanlı Devleti, makine yapan toplum haline gelemedi.
Osmanlı Devleti, sınırlarını ve gümrüklerini koruyamadı. Ekonomisini ve nüfusunu, kayıtlı hale getiremedi. Mültezimler vasıtasıyla vergi topladı.
Enderun ve medreselerde asker ve sivil görevliler yetiştirildi. Daha sonra asker ve sivil görevliler için okullar açıldı. Yeterli öğrenci alınıp yeterli görevli yetiştirilemedi. Görevli eksikliği, kuruluşlara alınan okul okumamış görevliler ile tamamlandı.
Osmanlıca, Türkçe, Arapça, Farsça dillerinin ve kurallarının karışımı bir dildir. Elifbanın otuz iki harfi vardır. Elifbada üç sesli harf vardır. Türkçede sekiz sesli harf vardır. Türkçe okuma yazma, elifba ile zordur. Bu yüzden okuma yazma oranı çok az olmuştur.
Feodal toplumda, ibadet değerli olur. İş değersiz olur. Ölüm değerli olur. Yaşamak değersiz olur. Ahiret değerli olur. Dünya değersiz olur: kuralları var. Kapitalist toplumda, ibadet ve iş eşittir. Ölüm ve yaşamak eşittir. Ahiret ve dünya eşittir: kuralları var. Feodal toplum kuralları, eşitlik üzerinden kapitalist toplum kuralı haline geldi.
Kapitalist toplumda, her şey kayıt altına alınır. Nüfus, ekonomi kayıt altına alınır. Soyadı Kanunu, nüfusun kayıt altına alınmasıdır. Alışverişlerde fatura ve fiş kesmek: ekonominin kayıt altına alınmasıdır. Okullar, eğitimin kayıt altına alınmasıdır. Bu kurallara gönüllü uyulması gerekir.
Bilgi bütündür. Bilginin parçaları-türleri vardır. Bilgi felsefesi, bilgiyi altı türe ayırır. Gündelik bilgi, teknik bilgi, dini bilgi, sanat bilgisi, bilimsel bilgi, felsefe bilgisi: bilgi türleri olur. Her bilgi türü, dünyaya bir bakış açısı olur. Dini bilgi, inanarak öğrenilir. Diğer beş bilgi türü, sorgulanıp öğrenilir. Laiklik, bilgiyi ikiye ayırır. Din işleri bilgisi ve devlet işleri bilgisi, birer bilgi türü olur. Din işleri bilgisi, inanarak öğrenilir. Devlet işleri bilgisi, sorgulanıp öğrenilir. Din işleri bilgisi, dünyaya bir bakış açısı olur. Devlet işleri bilgisi, dünyaya bir bakış açısı olur. Din işleri bilgisi, kaderciliği telkin eder. Devlet işleri bilgisine göre içinde yaşanılan şartlar sorgulanır. Şartlar tamam olunca, olay gerçekleşir denir. İki bakış açısıyla değerlendirme yapılıp karar verilir.
Roma Devlet Hukuku, belgeye göre yargılama yapar. Söz yeterli olmaz. Roma Devlet Hukuku kurallarına göre mahkemeler kurulması için yeterli okul ve görevli sağlanamadı.
Kapitalizme göre, bütün bilgi türleri, okulda öğretilir. Yeterli okul açılamadı. Felsefe eğitimi bin dokuz yüz yılında, İstanbul Üniversitesinde çok gecikmeyle başladı. Üniversitede deney-araştırma yapılamadı.
Kapitalizmde, emek-sermaye bütünlüğü, serbest piyasayı oluşturur. Emek, sol olur. Sermaye, sağ olur. Emek ve sermaye, sendikalar ile örgütlenir. Çalışma şartlarıyla ilgili kurallar yeterince uygulanamadı. Kısaca Osmanlı Devleti, kapitalizmin kurallarına uyamadığı için yıkıldı.