İbrahim Sanalp yazdı; FEODALİZM VE KAPİTALİZM

Feodalizm, toplumsal hiyerarşinin toprak sahipliği ve kişisel bağlılık esaslarına göre oluştuğu bir sistemdir. Feodalizm, kullanım için üretim anlamına gelir. Feodalizm, derebeylik demektir.

Kapitalizm, üretim araçlarının özel mülkiyetine ve kâr amaçlı işletilmesine dayanan bir sistemdir. Kapitalizm, değişim için üretimdir. Kapitalizm, devamlılığı olan ve sürekli tekrarlanan bir kâr elde etme çabasıdır.

İnsanlığın gelişimi sıralaması yapılır. İlkel toplum, köleci toplum, feodal toplum, kapitalist toplum sıralaması yapılır. Sosyalist toplum hayali kurulur.

Max Weber, Protestan Ahlâkı ve Kapitalizmin Ruhu isimli eserinde: eşitsizlik üzerine kurulu feodalizm kuralının, eşitlik üzerine kapitalizm kuralı olmasını anlatır. Feodalizmde, iş-çalışmak değersizdir. İbadet değerlidir. İbadet işin işe-çalışmaya ara verilir. İbadet edildikten sonra işe-çalışmaya devam edilir. Kapitalizmde, ibadet ve iş-çalışma eşittir. İbadet için işe-çalışmaya ara verilmez. İbadet, iş-çalışma sonuna bırakılır.

Max Beer, Sosyalizmin ve Sosyal Mücadelenin Tarihi isimli eserinde, eşitsizlik belirten kuraldan eşitliğe dayanan kurala dönüşümü anlatır. Feodalizmde, ölüm değerlidir. Yaşamak değersizdir. Kapitalizmde, ölüm ve yaşamak eşittir. Feodalizmde, ahiret değerlidir. Dünya değersizdir. Kapitalizmde, ahiret ve dünya eşittir.

Feodalizmde, emek ve sermaye örgütlenmesi ve serbest piyasa yoktur. Kapitalizmde, emek ve sermaye örgütlenmesi: serbest piyasa vardır. Feodalizmde, her şehrin girişinde gümrük vardır. Kapitalizmde, şehirlerin girişlerindeki gümrükler kaldırıldı. Milli Pazar kuruldu. Tek gümrük vardır.

Feodalizmde imkânı olan eğitim görürdü. İbadethanede, manastırda, okulda eğitim verilirdi. Kapitalizmde, manastırda ve ibadethanede eğitime son verildi. Bütün bilgi türleri okulda öğretilmeye başlandı.

Kapitalizmde, emek ve sermaye, serbest piyasayı oluşturur. Emek ve sermaye, serbest piyasada arz ve talep edilir. Fiyatlar ve meslekler, serbest piyasada oluşur. Emek ve sermaye eşittir. Emek ve sermaye, sendikalar ile örgütlenir. Emek ve sermaye, sözleşme yaparak işbirliği yapar. Emek ve sermaye bir bütün olur. Bütünün parçaları eşit olur.

Feodalizmde senyörler arazi sahibi olurdu. Serfler, toprağa bağlı yarı köle durumdaydı. İzin almadan bir yerden bir yere gidilemezdi. Kapitalizmde, serf denilen yarı köle köylüler özgür oldular. Bir yerden bir yere gitmek serbest oldu. Herkese mülk sahibi olma hakkı verildi.

Feodalizmde, ırk, din, mezhep, cinsiyet ayrımı vardı. Kapitalizmde, ırk, din, mezhep, cinsiyet ayrımı yoktur. Kapitalizmde, toplum-birey ve millet-vatandaş ayrımı vardır. Toplumun bireyleri ve milletin vatandaşları eşittir.

Günümüzde kapitalizmde, din kavramıyla birlikte yaşayan topluma ümmet denir. Vatan kavramıyla birlikte yaşayan topluma millet denir. Ümmet ve millet kavramları bireye, aitlik duygusu verir. Bütüne ait olmak ve bütünün parçası olmak duygusuna, aitlik duygusu denir. Ümmet olmayı belirten aitlik duygusuyla millet olmayı belirten aitlik duygusu birbirini tamamlar. Aile, bireye aitlik duygusu verir. Aile, toplumda en küçük örgütlenme olur.

İbrahim Sanalp