İbrahim Sanalp yazdı; GÖSTERGE

Köşe yazarımız İbrahim Sanalp makalesinde;

Gösterge, bir ölçüyü gösterir. Uzunluk, ağırlık, hacim ölçülerinin göstergeleri vardır. Toplumun ve bireyin durumunu belirten sıralamalar vardır.

Toplumun gelişmişlik sıralaması, “ilkel toplum, köleci toplum, feodal toplum, kapitalist toplum, sosyalist toplum” olur. İlkel toplum, alet yapan toplum, makine yapan toplum sıralaması vardır.

Temsili demokrasi, sosyal demokrasi sıralaması vardır. Temsili demokraside, herkesin bir oyu vardır. Sosyal demokraside, herkesin bir oyu ve zorunlu ihtiyacını sağlayacak bir geliri vardır. Sosyal toplum olmak gerekir.

Kapitalist toplumda emek ve sermaye bir bütün olur. Bütünün parçaları eşit olur. Emek ve sermaye bütünlüğüne, serbest piyasa denir. Emek ve sermaye, sendikalar ile örgütlenir. Meslekler serbest piyasada oluşur. Emek ve sermaye arz ve talebine göre meslekler oluşur.

Siyasi partiler, emek ve sermaye ayrımını belirten siyasi partiler yelpazesinde yerini alır. Siyasi partiye oy veren seçmen vardır. Seçmen için başka ayrım yoktur. Etnik, dini, mezhep ayrımı yoktur.

Kadın ve erkek bir bütün olur. Bütünün adına insan denir. Kadın insan ve erkek insan vardır. Bütünün parçaları eşittir. Kadın ve erkek eşittir. Kadın ve erkek birlikte okulda eğitilir.

Toplum bütün, birey parça olur. Bireyler bir bütün olur. Bütünün adına toplum denir. Bireyler farklı olur.

Toplum iki tür örgütlenme yapar. Din örgütlenmesi ve devlet örgütlenmesi… İki türlü tören yapılır. Dini tören ve devlet töreni… Din töreninde dua okunur. Devlet töreninde saygı duruşu yapılır ve milli marş okunur.

Toplumun bilgi bütünlüğünü oluşturan bilgi türlerini öğrenen bireyleri yetiştirmesi gerekir. Her bilgi türü, dünyaya bir bakış açısı olur. Bilgi felsefesi altı bilgi türüne göre dünyaya bakmayı sağlar. Dini bilgi inanarak öğrenilir. Gündelik bilgi, teknik bilgi, sanat bilgisi, bilimsel bilgi, felsefe bilgisi sorgulanarak öğrenilir.

Edebiyat bilgisi, sözlü edebiyat ve yazılı edebiyat olarak ayrılır.  Sözlü edebiyatta belirli bir sıralamaya göre bilgi verilir. Yazılı edebiyat, kurgu yapılarak oluşturulan bilgiyi anlatır. Roman, hikâye, tiyatro, şiir gibi edebi türler yazılı edebiyat olur. Dün, bugün, yarın bir bütün olur. Kurgu, yarını ve hayalleri belirtir.

Don Kişot, ilk kurgu romandır. Romanda, gerçek ve gerçeğe uygun olaylar anlatılır. Osmanlı Devleti’nde roman, Tanzimat Edebiyatı ile yazılmaya başladı. Nota işaretleri ve noktalama işaretleri kabul edildi. Gazete yayınlanmaya başladı.

Tercüme yoluyla edebi eserler, bir dilden bir dile kazandırılır. Dilden dile tercüme yapılır. Her dilde ibadet yapılabilir. Bir dilden başka bir dile kelime alınabilir. Kural alınmaz. Her dil kendi kuralını oluşturur.

Fransız Devrimi ile vatan kavramı kabul edildi. Vatan kavramı ile birlikte yaşayan topluma millet denir. Millet kavramında, dil, din, ırk, mezhep, cinsiyet ayrımı yoktur. Bütün toplum kucaklanır. Din kavramı ile birlikte yaşayan topluma ümmet denir. Din, kişisel özgürlük kabul edilir.

Kapitalist toplumda, mesai kavramı vardır. Çalışma ve ibadet eşit olur. İbadet için çalışmaya ara verilmez. İbadet çalışma sonuna bırakılır. Kapitalist toplum olmak için kapitalizmin kurallarına uyulur.